Όταν ένα ιστορικό κτίριο αποκτά μια νέα ταυτότητα
Αθηνά Παπαβασιλείου
Γραμμική α | Architecture & Interior Design
Η ιστορία πίσω από τον σχεδιασμό του Ξενοδοχείου Αύγουστος και την παρουσίασή του στο Hotel Design Magazine & Guide
Στο τεύχος 17 του Hotel Design Magazine & Guide (έκδοση 2015) παρουσιάστηκε το Ξενοδοχείο Αύγουστος στη Θεσσαλονίκη, έργο της Γραμμικής α. Στο ίδιο αφιέρωμα παρουσιάστηκαν επίσης ξενοδοχεία όπως το Wythe Hotel στη Νέα Υόρκη, το Fabric Hotel στο Παρίσι, το Michelberger Hotel στο Βερολίνο, τα Ace Hotels στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη, το 1888 Hotel στο Σίδνεϊ και άλλα έργα που ξεχώρισαν για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποίησαν την ιστορία και την αυθεντικότητα στον σχεδιασμό τους.
Στο editorial του τεύχους, η αρχισυντάκτρια Έλενα Καραγκούνη περιγράφει μια νέα αντίληψη στον σχεδιασμό ξενοδοχείων. Μια αντίληψη που δεν αντιμετωπίζει το παρελθόν ως κάτι που πρέπει να διαγραφεί, αλλά ως πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία χώρων με χαρακτήρα. Η φιλοσοφία αυτή εκφράζει απόλυτα και τη λογική που ακολουθήσαμε στον σχεδιασμό του Ξενοδοχείου Αύγουστος.
Το ξενοδοχείο στεγάζεται σε ένα ιστορικό κτίριο, σχεδιασμένο το 1923 από τον σημαντικό αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη. Αρχικά κατασκευάστηκε ως κατοικία του Αχμέτ Σατλή και λίγα χρόνια αργότερα μετατράπηκε σε ξενοδοχείο. Όταν αναλάβαμε τη μελέτη, ο στόχος δεν ήταν μόνο η αισθητική αναβάθμιση των χώρων. Το ζητούμενο ήταν να δημιουργηθεί μια νέα ταυτότητα για ένα ιστορικό ξενοδοχείο, αφήνοντας πίσω την εικόνα που για χρόνια συνόδευε αρκετά ξενοδοχεία της περιοχής του Βαρδαρίου και αναδεικνύοντας την πραγματική αξία του κτιρίου.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του έργου έπαιξε η συνεργασία με τους τότε ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου. Από την πρώτη μας συνάντηση διαπιστώσαμε ότι μοιραζόμασταν την ίδια αγάπη για την αρχιτεκτονική, την τέχνη και τη δημιουργία. Η εμπιστοσύνη που αναπτύχθηκε μεταξύ μας έδωσε την ελευθερία να αναζητήσουμε λύσεις πέρα από τις προφανείς και να εξελίξουμε το έργο μέσα από μια πραγματικά δημιουργική διαδικασία.
Πολλές ιδέες γεννήθηκαν μέσα στους χώρους του ίδιου του ξενοδοχείου. Ένα παλιό ξύλο ή ένα ξεχασμένο αντικείμενο γινόταν η αφορμή για μια συζήτηση. Από αυτή τη συζήτηση γεννιόταν μια ιδέα, ακολουθούσε ο σχεδιασμός και στη συνέχεια η κατασκευή. Έτσι διαμορφώθηκε σταδιακά η ιδιαίτερη ταυτότητα του έργου.
Η μελέτη περιλάμβανε τον σχεδιασμό της υποδοχής, των κοινόχρηστων χώρων, της αίθουσας πρωινού και café bar, καθώς και τριών θεματικών δωματίων. Η ταυτότητα κάθε δωματίου δεν είχε προκαθοριστεί. Διαμορφωνόταν σταδιακά, ανάλογα με τη μορφή, τις αναλογίες και τις δυνατότητες του κάθε χώρου.
Η επανάχρηση υλικών δεν αποτέλεσε απλώς μια αισθητική επιλογή. Ήταν συνειδητή σχεδιαστική απόφαση και βασικό στοιχείο της φιλοσοφίας του έργου. Παλιά ξύλα, έπιπλα και αντικείμενα που είχαν ολοκληρώσει τον αρχικό τους κύκλο ζωής απέκτησαν νέα χρήση μέσα από τον σχεδιασμό. Δεν επιδιώξαμε να αναπαράγουμε μια αισθητική του παρελθόντος. Στόχος μας ήταν να δημιουργήσουμε έναν αυθεντικό χώρο, όπου κάθε στοιχείο θα είχε λόγο ύπαρξης και θα συνέβαλλε στη συνολική εμπειρία του επισκέπτη.
Σχεδιάστηκαν επίσης έργα τέχνης, ειδικές κατασκευές και μοναδικά αντικείμενα αποκλειστικά για το ξενοδοχείο. Ξεχωριστή θέση κατείχε το μεγάλο χειροποίητο φωτιστικό του κεντρικού διαδρόμου, διαστάσεων περίπου 3,50 × 2,50 μέτρων. Αποτελούνταν από επιμέρους ξύλινα στοιχεία, επενδεδυμένα με φύλλο χρυσού, ενώ στην πίσω πλευρά του είχαν προβλεφθεί ειδικές υποδοχές για κρυφό φωτισμό LED, ώστε ο κρυφός φωτισμός να αναδεικνύει τη σύνθεσή του και να ενισχύει την ατμόσφαιρα του κεντρικού διαδρόμου.
Η δημοσίευση στο Hotel Design Magazine & Guide αποτέλεσε μια σημαντική αναγνώριση για το έργο και για τη Γραμμική α. Περισσότερο από δέκα χρόνια μετά, όμως, θυμάμαι εξίσου έντονα τη δημιουργική συνεργασία με τους τότε ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου και την κοινή προσπάθεια να δώσουμε νέα ζωή σε ένα ιστορικό κτίριο. Ίσως αυτή να είναι και η σημαντικότερη παρακαταθήκη που μου άφησε το έργο: όταν υπάρχει κοινό όραμα, εμπιστοσύνη και αγάπη για τη δημιουργία, ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στη διαμόρφωση ενός χώρου. Δημιουργεί μια νέα ταυτότητα, που μπορεί να διατηρείται ζωντανή στον χρόνο.
Το έργο με μια ματιά
Έργο: Ξενοδοχείο Αύγουστος, Θεσσαλονίκη
Ιστορικό κτίριο: 1923 – Αρχιτέκτονας Ξενοφών Παιονίδης
Μελέτη: Γραμμική α | Architecture & Interior Design
Αντικείμενο: Interior Design • Lighting Design • Art Direction • Ειδικές κατασκευές
Δημοσίευση: Hotel Design Magazine & Guide, Τεύχος 17 (2015) – αφιέρωμα «Design με άρωμα νοσταλγικό»
Δείτε επίσης:
Ξενοδοχείο Αύγουστος – Δείτε το ολοκληρωμένο έργο.
Ανακαίνιση Ξενοδοχείου – Δείτε τη διαδικασία της ανακαίνισης και την εξέλιξη του έργου.